Giriş

TASAM Kalkınma ve İş birliği Enstitüsü, kalkınma yardımları için bilimsel araştırmaları yönlendirme, kurumlar arası iş birliği ve metodoloji oluşturma hususunda çok önemli bir boşluğu dolduracaktır. Kalkınma yardımları, gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkelerin ekonomik ve sosyal uyumunun sağlanması için yapılan, sürdürülebilir iş birliğinin tesisi maksadıyla yapılan yardımları kapsamaktadır. Türkiye’de, kalkınma yardımları çalışmalarında sivil toplum kuruluşlarını yönlendirme, proje ve faaliyetlerde yönetme ile raporlama işlemlerinde değerlendirme metodolojisi çok fazla geliştirilmemiştir. Bu durum yardım götürülen ülkelerdeki sivil toplum kuruluşlarının yapısını algılamadaki bilgi noksanlığından; sivil toplum kuruluşları yönetme ve yönlendirmede alanı tam olarak tanıyamama ve tanımlayamamaktan kaynaklanmaktadır. Söz konusu noksanlık da esasen bilimsel araştırma sistematiğinin bulunmaması ile doğrudan ilgilidir. Ülkemizde kalkınma yardımları çalışmalarına; teknik işbirliği, finans, yatırım, acil yardım gibi alanlarda çok sayıda kurum-kuruluş ile sivil toplum kuruluşları ve özel sektör kuruluşları iştirak etmekte ancak işbirliği yeterli etkinlikte sağlanamamaktadır. Kalkınma yardımlarında gerekli etkinin oluşturulabilmesi, küresel kalkınma gücü ile rekabet edilebilmesi ve çalışmaların işbirliğini geliştirme anlayışına ulaştırılması için kalkınma yardımlarının bütün boyutlarının daha etkin bir anlayış içinde yönetilmesi ve çok etkili bir koordinasyonun gerçekleştirilebilmesi maksadıyla, sistemin tamamına servis yapacak ve geleceğe ilişkin projeksiyonların oluşturulmasına imkan verecek bilimsel verilerin temini büyük önem arz etmektedir. Kalkınma yardımlarının küresel işbirliğinin geliştirilmesindeki önemi, küresel anlayışla ve küresel aktörlerle de işbirliği zarureti, tahsis edilen bütçenin büyüklüğü, teknik yardımdan yatırım ve finans işlemlerine kadar çok çeşitli uygulama biçimlerinin olması, faaliyet gösterilen sektörlerin çok çeşitli olması, kalkınma yardımlarında rol alan aktörlerin çok sayıda ve ayrı faaliyet alanlarında olmaları, çalışılan coğrafyaların geniş ve çok farklı özelliklerde olması, faaliyet gösterilen ülkelerdeki bürokratik mekanizmaların ve insan unsurunun tanınmasındaki güçlükler gibi bir çok husus kalkınma yardımları çalışmalarının bilimsel ve sürekli temas imkanı sağlayan bir anlayışla yönlendirilmesine ve bilimsel desteğe ihtiyaç duymaktadır. Diğer yandan kalkınma yardımlarının, ülkeler arasındaki gerçek iş birliğini sağlaması cihetiyle, sistemi ve yönetim mekanizmalarını aydınlatacak ve onlara bilimsel karar zemini oluşturacak bilimsel platformlar, meselenin çözümünde asli faktör olacaktır. Bu noktadan hareketle TASAM (Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi) Kalkınma ve İşbirliği Enstitüsü, kalkınma yardımları için bilimsel araştırmaları yönlendirme, kurumlar arası işbirliği ve metodoloji oluşturma hususunda çok önemli bir boşluğu dolduracaktır.