Güvenilmez Dost Düşmandan Beter. Ya Gerçekler?
Sema KALAYCIOĞLU
Prof. Dr. Sema KALAYCIOĞLU
Yayın Tarihi : 02.03.2015
Güvenilmez Dost  Düşmandan Beter. Ya Gerçekler? Batı, Ukrayna’nın dostu ve dost bellediği bir coğrafya. Ukrayna’nın demokratikleşme süreçlerini tamamlamasını ve tek parça kalmasını istiyor. Ama Ukrayna’yı NATO için sınır boylarında kalkan görevi görecek bir tampondan öte görüyor mu  emin değilim. AB üyeliği ihtimali ise zaten meşkuk. Hele bu koşullarda!

Minsk’ten Öte Beklenen
Batı’yı Minsk’te Rusya ile Ukrayna arasında bir ara yol bulmaya çalışırken gördük. Ama tarafsız değildi, olamazdı da. Görünürde aslanlar gibi Ukrayna’nın arkasındaydı. Ancak asıl derdi kendi enerji güvenliği. Bu nedenle, eninde sonunda uzlaşma hatlarında, yıllar, milyar metreküpler itibarı ile ifade edilecek “güvenilir” bir anlaşma tahtında, aynen Kırım için olduğu gibi, Doğu Ukrayna’nın kaderini de, bir iç savaşın amansız yıkım ve kırımına terkedebilir. Açıkçası Batı alacağı güvenilir garantiler karşısında, Ukrayna desteğini revize edebilir.

Ukrayna Gözgöre göre Çöküyor
Rakamlar kuşkulu. Ama bir gerçek varsa Ukrayna çöküyor.  2014 ün son çevreğinde %15 küçülmüş. Ekonomik daralma geçen yılın aynı çeyreğine göre ise %26. 2014 için verilen rakam ise, anlaşılmaz bir biçimde daha iyimser. Sadece  %7.8 lik bir küçülme var. Enflasyon oranı %30. Buna mukabil işsizlik %2. Olabilir. Belki çoğu silah altında.
 Ukrayna jeopolitik ve yurt içi risklerinin üstesinden gelmek için yabancı sermayeye %20 gibi yüksek bir faizle göz kırpıyor. Ama ne göz kırpma ne söz verme, kapkaççılar dışında kimsenin o yöne gitmeye pek niyeti yok.

 Oysa Somut Yardım Gerek . Hem de Acilen
Borçları GSYİH sının %100 üne ulaşmış olan Ukrayna için sözde yine birileri seferber.Durumu sanki  Yunanistan’a göre daha iyi. Daha iyi de , troika kurumları Yunanistan ile zor uzlaşıyor görünüyor, ama söz verileni hemen yerine getiriyor. Oysa Ukrayna için IMF nin vaadettiği 40 milyar Dolar’ın dilimleri bile dağıtılmıyor. Ne bekleniyor? İflas ve borç yeniden yapılandırması mı? İflas edince Ukrayna, en kötü koşulda kurtarılmak için neye razı olacak? İşte bu soruların cevabı o çok ta “güvenilir” bir dost gibi gözükmeyen Batı’da. 

Ya Putin’in Önerisine ne Demeli?
Putin bence bir psikolojik boşluğu daha, iyi değerlendiriyor. Batı’ya bir çağrıda bulunuyor. “Ukrayna’ya para verin. Yardım edin. Bize olan doğal gaz borcunu ödesin. Biz de muslukları açalım ve doğal gazınız aksın”. Öyle ya! Silah satıp, yangına körükle gitmek, Baltık Cumhuriyetlerinden, Belarus’a kadar NATO Birlikleri yerleştirmek yerine, ipi topu 3-5 milyar Dolar doğal gaz faturasını hemen ödeyiversinler değilmi? İlk bakışta mantıklı gibi duyuluyor. Ama bir kere, bu pratik çözüm bile “egemenlik hakkı ihlali” olarak kabul edilebilir.  Öyle ya. Bir ülke borçlansın, borçlansın, bunları da ödemesin. Bu yüzden zarara uğrayan başka ülkeler bunu hemen üstlensin.

Var mı “Yağma Ivan’ın Vereniki’si”?
Nasıl “yağma Hasan’ın böreği” yoksa, bu da olamaz. Batı böyle bir borcu ödemez. Aksi davranış bundan böyle tüm borçları tekeffül taahhüdü olur. Diyelim ki tongaya düştü de ödedi. Kefalet karşılığı gayrimenkul veya toprak istemez mi? Ya isterse ne olur? Ukrayna içinde, Rusya’ya karşı, Batının korumakla mükellef hale geleceği bir Batı ortaya çıkar ki, Putin sanırım tam da bu sepete düşsün istiyor Batı’nın Minsk müzakerecilerini. Dolaylı çatışma yerine doğrudan çatışma.  Açıkçası Batı, hem çıkarları, hem de makul hesapları nedeni ile “güvenilir bir dost” olamaz Ukrayna için.

Ya Rusya?
O ise Ukrayna için eski ve zorunlu bir müttefik. Pek çok ortak paydaya sahip olduğu, kadim yoldaş, sınır komşusu ve sinir yıpratma merkezi. Zora, ateşe dayanıklı bir yakıcı madde. Üstelik enerji kaynağı açısından pazarlık gücü elinde. Bakın hiç “dost” demedim. Çünkü o hep düşman, hep düşman.
Yine de bire bir görüş sorduğunuzda, Donbas ile ilgili bir emelleri olmadığını söylüyorlar. Hatta daha da ileri gidip, “berbat bir bölge. Kim ister Donbas’ı!” diyor ve “Ukrayna, Rus azınlığa daha fazla haklar versin, onların ipini olabildiğine gevşetsin yeter” diye tartışmayı sonlandırıyorlar.

 Ama “Kazın Ayağı Öyle mi” ? 
Her ülke, başka ülkelere dağılmış olan ve kendi dilini konuşan halkları zaman zaman koruma ve kollama endişesine giriyor. İşin bu kısmını doğal kabul edelim. Haydi silahları da Rusya göndermiyor olsun, ona da inanalım.
Ama çok önemli bir gerçek var ise o da, Donbas’ın yakın bir tarihte önce özerk, sonra bağımsız olacağı ve Rusya ile olmasa bile Kırım ile birleşebileceği gerçeğidir. Çünkü Dobas’ın Kırım’a, Kırım’ın da Donbas’a ihtiyacı var.
Güvenilmesi gereken ne Batı’dır, ne de Rusya. Güvenilmesi gereken şey, coğrafi, ticari, ekonomik ve etnik  bir gerçektir. Bu gerçek, üzücü de olsa,  sonuçları ve yansımaları ile birlikte günün birinde karşımıza dikilecektir. Bu sadece bir zaman meselesi.   
 
Diğer Yazıları
© 2017 TASAM Tüm hakları saklıdır.
Developer KILIC