Bir Diplomasi Tarihçisi John A. Denovo Gözünden Chester Projesi Ve Ortadoğu
Çağdaş  DUMAN
Çağdaş DUMAN
Yayın Tarihi : 4.4.2017
Bir Diplomasi Tarihçisi John A. Denovo Gözünden Chester Projesi Ve Ortadoğu
Demiryolları, Sanayi İnkılabının ardından gelişen teknolojinin sonuçlarından biridir. Aynı zamanda bir gelişmişlik göstergesi olan bu yeni ulaşım aracı işletilmeye başladığı ilk zamandan itibaren büyük devletler tarafından sosyal, ekonomik ve siyasi nüfuz alanları oluşturmak ve bu alanları korumak için kullanılmıştır. Osmanlı devlet adamları da bu duruma kayıtsız kalmamışlar ve erken sayılabilecek bir zamanda dikkatlerini demiryolu sistemine vermişlerdir. Ancak Osmanlı Devleti II. Abdülhamit döneminde Hicaz Demiryolunu projesini hayata geçirene kadar sermaye ve kalifiye eleman yokluğu ile siyasî şartların uygun olmamasından dolayı büyük çaplı bir demiryolu projesi gerçekleştirememiştir.
 
Avrupa’nın ‘Hasta Adamı’ Osmanlı İmparatorluğu’nun kendi toprakları üzerinde küçük çaptaki demiryolu ağları ise Osmanlı Devleti’nin politik, ekonomik ve askeri çıkarlarından ziyade imtiyaz verilen ülkelerin çıkarlarına hizmet etmiştir. İmparatorluğun Mısır, Balkanlar ve Ege’deki topraklarında demiryolu imtiyazları Mezopotamya’yı İstanbul üzerinden Avrupa’nın büyük şehirlerine bağlama düşüncesiyle yabancılara verilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun demiryoluna yaklaşımı, sömürgeci devletlerin dikkatlerinin Osmanlı demiryollarına dolayısıyla da Osmanlı topraklarına çevrilmesine neden olmuştur. Başta Almanya, İngiltere, Fransa olmak üzere Rusya ve Avusturya gibi büyük devletler Osmanlı topraklarında demiryolu yapımına yönelmişler ve Osmanlı Devleti’nden imtiyaz almak için yarışa girmişlerdir.
 
I. Dünya Savaşı’na az bir zaman kala ABD’nin de Osmanlı Devleti’nden demiryolu yapım imtiyazı alma teşebbüsüne girişmesi Osmanlı topraklarını tam bir mücadele alanı haline getirmiştir. Bu da başta Ortadoğu meselesi olmak üzere birçok sorunu beraberinde getirmiştir.
İlgili Döküman İçin Tıklayın
© 2017 TASAM Tüm hakları saklıdır.
Developer KILIC